Auteur: Secretaris BBBockhorst

Geplaatst door secretaris Amir Saab namens het Bestuur BBB en de Wijkwerkgroep

Verloop procedure

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna RvS) heeft op woensdag 3 juni 2026 uitspraak gedaan op het beroep van de Bewoners Belangenvereniging Bockhorst (hierna BBB) tegen de besluitvorming voor de Plesmanlaan 100 door de gemeente Leiden.

De uitspraak kunt u vinden op https://www.raadvanstate.nl/uitspraken/@158533/202401934-1-r3/

Het was een langlopend proces. De BBB heeft haar beroepschrift al op 27 maart 2024 ingediend. Na een jaar diende de gemeente een herstelbesluit in naar aanleiding van fouten in het bestemmingsplan die de BBB had opgemerkt. Pas op 30 juli 2025 ontving de RvS het verweerschrift van de gemeente. In augustus 2025 was nog een correctie nodig met betrekking tot de digitale weergave van het bestemmingsplan.

Op 21 november 2025, al weer ruim een half jaar geleden, zijn beroep- en verweerschrift door de RvS behandeld. Op de zitting werden partijen gehoord. De gemeente werd door twee advocaten van Pels Rijcken vertegenwoordigd en Urban Interest door een advocaat van AKD.

Wat wilden we bereiken?

De eerste presentatie van de plannen voor Plesmanlaan 100 in februari 2019 gaven de indruk van een slecht doordacht megalomaan plan, waardoor bewoners van de Bockhorst zich genoodzaakt voelden om actief te participeren in de planontwikkeling. Het idee om het verouderde verlaten kantoorgebouw te transformeren naar woningen werd in zijn algemeenheid toegejuicht, maar op onderdelen waren er veel vragen over met name het soort en het aantal te realiseren woningen en de mogelijke extra parkeerdruk op onze direct aangrenzende wijk.

De BBB heeft de participatie gecoördineerd met het oogmerk om het plan te verbeteren, niet om het tegen te werken. Een aantal suggesties van de BBB werd overgenomen, maar daarna stagneerde de medewerking van de gemeente. Uiteindelijk stelde de gemeenteraad op 1 februari 2024 het bestemmingsplan vast en verleende het college op 15 februari 2024 een omgevings­vergunning. Tegen deze besluiten heeft de BBB beroep ingesteld omdat ze naar haar mening niet voldeden aan een aantal voor de wijk elementaire eisen.

Wat hebben we bereikt?

Stapje voor stapje heeft de BBB meer duidelijkheid gekregen. Eerst heeft de gemeente met het herstelbesluit een aantal punten verhelderd. Daarna met het verweerschrift. Vervolgens heeft zij nog een tweede herstelbesluit genomen. Ook op zitting heeft de gemeente een nadere toelichting gegeven en toezeggingen aan de BBB gedaan. De RvS heeft die toelichting en toezeggingen in de uitspraak opgenomen.

Opmerkelijk is dat de gemeente zoveel fouten heeft gemaakt in de procedure. De BBB is van mening, dat die fouten weinig vertrouwen wekken in de kwaliteit van bestuurlijke besluitvorming in het ruimtelijk domein.

Dat weinig vertrouwenwekkende slaat uiteraard ook op de complexe financiële berekeningen die de gemeente op basis van een advies van de externe adviseur Facton heeft opgesteld. Deze berekeningen waren zeer bepalend voor de bestuurlijke besluitvorming betreffende aantallen en de programmering van de verschillende typen woningen, sociale huur, middenhuur en vrije sector. Meermalen heeft de BBB aan de gemeente gevraagd om een second opinion op de financiële berekeningen uit te voeren omdat zij twijfels had over de juistheid daarvan. De gemeente heeft dat  afgewezen zonder motivering. De BBB vindt dat onbegrijpelijk omdat zo’n second opinion geen kostbare aangelegenheid is in de totale plankosten. Bovendien kunnen deze kosten door de gemeente worden doorbelast aan de projectontwikkelaar.

Zo’n second opinion had onze twijfel wellicht kunnen wegnemen. Dit aspect kon helaas niet op relevante wijze in de procedure worden ingebracht, gelet op de wijze van toetsing door de RvS.

Meer directe resultaten van de procedure zijn:

1. Geen commerciële functies/restaurant aan de zijde van onze wijk (in het herstelbesluit)
2. Vastlegging van het type appartementen dat wordt gerealiseerd (in het herstelbesluit).
3. Er is een nieuw verkeersonderzoek gedaan.
4. Eindelijk onderzoek naar parkeren (pas in het verweerschrift na het herstelbesluit en op zitting, zie r.o. 27).
5. Betere regels over parkeren, waardoor parkeeroverlast in de wijk volgens de RvS moet worden voorkomen o.a. door toezeggingen van de gemeenteraad op zitting en wijzigingen in het bestemmingsplan en omgevingsvergunning door de Raad van State. Een voor de BBB belangrijke toezegging die de gemeenteraad heeft gedaan is:

“Toegelicht is dat meerdere mogelijkheden bestaan om aanvullend te sturen als blijkt dat de parkeerdruk onevenredig hoog wordt in de wijk. Zo kan het parkeertarief op verschillende wijzen worden aangepast, bijvoorbeeld door een bepaald tarief te hanteren voor de eerste uren parkeren, in combinatie met een nog hoger tarief voor langer parkeren. Hiermee worden kortparkeerders ontzien en wordt voorkomen dat plekken voor bijvoorbeeld bestaande vergunninghouders worden gebruikt als parkeerplekken door toekomstige bewoners zonder parkeervergunning. Ook kan de periode waarvoor betaald parkeren geldt, worden uitgebreid, bijvoorbeeld met (ook) de nacht.
Op de zitting is toegezegd dat deze aanvullende maatregelen niet ten koste gaan van de parkeermogelijkheden voor de huidige bewoners van Bockhorst en dat dit geen weerslag heeft op de kosten van de parkeervergunningen voor bewoners of hun bezoekers. De Afdeling ziet in zoverre geen aanleiding voor het oordeel dat, in het geval dat de parkeerdruk te hoog is, en het daarom nodig is om maatregelen te treffen om de die te verminderen, geen mogelijkheden voor handen zijn om dit te kunnen realiseren.”

6. Duidelijkheid dat er maar één loopbrug mag worden gerealiseerd (door ingrijpen RvS).

Conclusies

Het beroep van de BBB is gegrond verklaard. De raad en het college moeten de proceskosten en het betaalde griffierecht vergoeden. Uit de reacties die de BBB heeft ontvangen blijkt dat dat niet overal goed is begrepen.

Het is geen sinecure om de uitspraak, die in print 34 pagina’s beslaat, geheel te doorgronden, maar na de slotoverweging 49 staat het er toch heel duidelijk. In de pers is deze uitslag helaas niet juist weergegeven. Daar wordt de suggestie gewekt dat een stel NIMBY’s heeft geprobeerd om het project tegen te houden en daarin niet is geslaagd.

De BBB heeft echter de plannen niet willen tegenhouden, maar juist willen verbeteren. Ook heeft de BBB bewust geen voorlopige voorziening gevraagd maar getracht zo voortvarend mogelijk te procederen om het creëren van woningen niet onnodig te vertragen. Urban Interest had op basis van de omgevings­vergunning meteen in 2024 kunnen beginnen, maar heeft er zelf voor gekozen om af te wachten.

Vaak is geschermd met de belangen van de Leidse woningzoekenden die belang zouden hebben bij de bouw van deze woningen. Wie echter wethouder Terpstra beluistert op Sleutelstad moet constateren dat vooral wordt gedacht aan studenten en promovendi van het Bio Science Park.

https://sleutelstad.nl/2026/06/04/raad-van-state-herontwikkeling-plesmanlaan-100-kan-doorgaan/

Hoewel de BBB nog steeds twijfels heeft over de vraag of het plan van Urban Interest en de gemeente onder aan de streep een goed idee is, zijn we gelet op de politiek bestuurlijke keuze van de gemeente om het plan door te zetten tevreden met het bereikte resultaat.

De BBB gaat er nu vanuit dat Urban Interest snel aan de slag gaat met de bouw (zoals is aangegeven) en de wijk snel nieuwe buren krijgt.